وقتی نام Taichi در بازار زنده می‌شود

سری Taichi شرکت ASRock همیشه یکی از خاص‌ترین خانواده‌های مادربرد این شرکت بوده است؛ محصولاتی که تلاش می‌کنند بین طراحی لوکس، امکانات حرفه‌ای و مهندسی سخت‌افزاری سطح بالا تعادل ایجاد کنند. مادربرد ASRock Z890 Taichi نیز ادامه همین مسیر است و برای جدیدترین پلتفرم دسکتاپ اینتل، یعنی پردازنده‌های Core Ultra نسل جدید با سوکت LGA1851، طراحی شده است. با این بررسی همراه ما باشید.

ASRock Z890 Taichi در دسته مادربردهای پرچمدار قرار می‌گیرد و با تمرکز روی کاربران حرفه‌ای، تولیدکنندگان محتوا، گیمرهای سخت‌گیر و علاقه‌مندان به ساخت سیستم‌های رده بالا طراحی شده است. این مادربرد تلاش می‌کند با استفاده از مدار تغذیه قدرتمند، طراحی PCB پیشرفته، پشتیبانی از حافظه‌های DDR5 سریع، اسلات‌های PCIe نسل جدید و امکانات ارتباطی کامل، یکی از کامل‌ترین انتخاب‌ها برای پلتفرم Z890 باشد.

اولین بررسی مادربرد ASROCK X870E TAICHI | هیولا، خنک، پایدار با عملکرد خیره کننده

اما سوال اصلی اینجاست؛ آیا ASRock Z890 Taichi فقط روی کاغذ یک مادربرد قدرتمند است یا در استفاده واقعی هم می‌تواند از پس پردازنده‌های پرچمدار Core Ultra برآید؟ در این بررسی به تمام بخش‌های مهم این مادربرد از طراحی و کیفیت ساخت تا VRM، عملکرد حرارتی، امکانات و ارزش خرید خواهیم پرداخت.

مشخصات فنی مادربرد ASRock Z890 Taichi

چیپست: Intel Z890
سوکت پردازنده: LGA1851 (پشتیبانی از پردازنده‌های Intel Core Ultra سری 200)
فرم فاکتور: ATX

مدار تغذیه: 20+1+2+1+1 فاز با Power Stageهای 110 آمپری
حافظه رم: 4 اسلات DDR5 با پشتیبانی از حداکثر 256 گیگابایت رم و فرکانس‌های بالا با Intel XMP 3.0

اسلات کارت گرافیک:

• یک اسلات PCIe 5.0 x16
• اسلات‌های توسعه PCIe 4.0

ذخیره‌سازی:

• 5 اسلات M.2 شامل یک اسلات PCIe 5.0 x4 و چهار اسلات PCIe 4.0 x4
• 8 پورت SATA III با سرعت 6Gb/s

شبکه و ارتباطات:

• LAN با سرعت 10GbE
• Wi-Fi 7
• Bluetooth 5.4

صدا:

• کدک صوتی Realtek ALC4082
• پشتیبانی از صدای 7.1 کاناله

امکانات ویژه:

• BIOS Flashback
• Debug LED برای عیب‌یابی
• دکمه‌های داخلی روشن و ریست
• هیت‌سینک‌های بزرگ VRM و M.2
• اسلات PCIe تقویت‌شده برای کارت‌های گرافیک سنگین

جمع‌بندی مشخصات کلیدی

ASRock Z890 Taichi یک مادربرد پرچمدار با تمرکز روی سیستم‌های حرفه‌ای است. مهم‌ترین ویژگی‌های آن شامل مدار تغذیه قدرتمند 20+1 فاز، پشتیبانی از 256 گیگابایت حافظه DDR5، پنج اسلات M.2 شامل یک اسلات PCIe 5.0، شبکه 10 گیگابیتی، Wi-Fi 7 و امکانات کامل برای پردازنده‌های قدرتمند Core Ultra است.

جمع‌بندی مشخصات کلیدی

ASRock Z890 Taichi یک مادربرد پرچمدار با تمرکز روی سیستم‌های حرفه‌ای است. مهم‌ترین ویژگی‌های آن شامل مدار تغذیه قدرتمند 20+1 فاز، پشتیبانی از 256 گیگابایت حافظه DDR5، پنج اسلات M.2 شامل یک اسلات PCIe 5.0، شبکه 10 گیگابیتی، Wi-Fi 7 و امکانات کامل برای پردازنده‌های قدرتمند Core Ultra است.

نگاهی به چیپست Z890 و پلتفرم جدید اینتل

مادربرد ASRock Z890 Taichi بر پایه چیپست Z890 ساخته شده است؛ چیپستی که برای پردازنده‌های دسکتاپ نسل جدید اینتل و سوکت LGA1851 توسعه پیدا کرده است. این نسل تغییرات مهمی نسبت به پلتفرم‌های قبلی اینتل دارد و تنها یک ارتقای ساده محسوب نمی‌شود.

یکی از مهم‌ترین تغییرات این نسل، تمرکز بیشتر روی ارتباطات پرسرعت و پهنای باند بالاتر است. پشتیبانی از حافظه DDR5، مسیرهای PCI Express نسل جدید و امکانات گسترده‌تر برای تجهیزات ذخیره‌سازی باعث شده مادربردهای Z890 بیشتر از گذشته به سمت سیستم‌های حرفه‌ای حرکت کنند.

کاربرانی که به دنبال استفاده از پردازنده‌هایی مانند Core Ultra 7 و Core Ultra 9 هستند، علاوه بر قدرت پردازشی بالا، به مادربردی نیاز دارند که بتواند توان مصرفی پردازنده را در شرایط طولانی مدت مدیریت کند. در چنین شرایطی کیفیت طراحی VRM، خنک‌کننده مدار تغذیه و مهندسی PCB اهمیت بسیار بیشتری از تعداد امکانات روی جعبه پیدا می‌کند.

ASRock Z890 Taichi دقیقاً برای چنین سناریویی ساخته شده است؛ مادربردی که هدف آن فقط اجرای سیستم نیست، بلکه ارائه یک پلتفرم پایدار برای سخت‌افزارهای رده بالا است.

طراحی ظاهری و کیفیت ساخت ASRock Z890 Taichi

اولین چیزی که در برخورد با Z890 Taichi جلب توجه می‌کند، طراحی متفاوت آن است. برخلاف بسیاری از مادربردهای گیمینگ که تمرکز اصلی آن‌ها روی نورپردازی RGB و ظاهر تهاجمی است، سری Taichi زبان طراحی خاص خود را دارد.

ترکیب رنگ‌های تیره، پوشش‌های فلزی، هیت‌سینک‌های بزرگ و جزئیات مکانیکی باعث شده این مادربرد ظاهر یک محصول حرفه‌ای و پریمیوم داشته باشد. طراحی Taichi بیشتر به سمت یک سیستم قدرتمند و مهندسی‌شده حرکت می‌کند تا یک محصول صرفاً نمایشی.

اما کیفیت ساخت تنها به ظاهر محدود نمی‌شود. در یک مادربرد پرچمدار، مواردی مانند کیفیت PCB، نحوه قرارگیری قطعات، استحکام اسلات‌ها، کیفیت کانکتورها و طراحی مسیرهای سیگنال اهمیت زیادی دارند.

ASRock در Z890 Taichi از PCB هشت‌لایه رده بالا استفاده کرده که علاوه بر افزایش استحکام فیزیکی، به بهبود کیفیت سیگنال در فرکانس‌های بالا کمک می‌کند. این موضوع به‌خصوص برای حافظه‌های DDR5 سریع و تجهیزات PCIe نسل جدید اهمیت دارد.

یکی از نکات مهم در مادربردهای رده بالا، آماده بودن برای کارت‌های گرافیک سنگین نسل جدید است. وزن بالای کارت‌های گرافیک مدرن می‌تواند فشار زیادی به اسلات PCIe وارد کند؛ بنابراین استفاده از اسلات‌های تقویت‌شده یکی از جزئیاتی است که در محصولات حرفه‌ای اهمیت پیدا می‌کند.

مهندسی PCB و نگاه دقیق‌تر به طراحی برد

در نسل جدید مادربردها، PCB دیگر فقط یک بستر ارتباطی ساده نیست. افزایش سرعت حافظه‌ها، افزایش پهنای باند PCIe و حساسیت بیشتر سیگنال‌ها باعث شده طراحی PCB نقش بسیار مهمی در پایداری سیستم داشته باشد.

ASRock Z890 Taichi با تمرکز روی مسیرهای ارتباطی سریع طراحی شده است. مدیریت نویز، کنترل امپدانس مسیرها و جداسازی مناسب بخش‌های مختلف برد، مواردی هستند که در عملکرد واقعی یک مادربرد حرفه‌ای تأثیر می‌گذارند.

در سیستم‌های معمولی شاید تفاوت بین یک PCB متوسط و یک PCB رده بالا به چشم نیاید، اما زمانی که از حافظه DDR5 با فرکانس بالا، چندین SSD پرسرعت و پردازنده‌های قدرتمند استفاده می‌شود، کیفیت مهندسی برد خودش را نشان می‌دهد.

این همان بخشی است که بسیاری از مشخصات تبلیغاتی مادربردها نمی‌توانند به‌تنهایی آن را توضیح دهند؛ زیرا پایداری واقعی یک مادربرد حاصل ترکیب چندین بخش مهندسی است، نه فقط یک عدد در جدول مشخصات.

بررسی مدار تغذیه (VRM) مادربرد ASRock Z890 Taichi؛ قلب تپنده یک پرچمدار واقعی

یکی از مهم‌ترین معیارها برای ارزیابی یک مادربرد رده بالا، کیفیت مدار تغذیه یا همان VRM است. در نسل جدید پردازنده‌ها، مخصوصاً مدل‌های پرچمدار، دیگر تنها تعداد امکانات یا ظاهر مادربرد تعیین‌کننده نیست؛ بلکه توانایی برد در تأمین برق پایدار، کنترل نوسانات ولتاژ و حفظ دمای مناسب در بارهای طولانی اهمیت بسیار زیادی دارد.

ASRock Z890 Taichi در این بخش یکی از قدرتمندترین طراحی‌های موجود در بین مادربردهای Z890 را ارائه می‌دهد. این مادربرد به یک مدار تغذیه 20+1+2+1+1 فاز مجهز شده که بخش اصلی پردازنده را با استفاده از مراحل تغذیه قدرتمند و کامپوننت‌های رده بالا تغذیه می‌کند.

در نگاه اول ممکن است تعداد فازها توجه زیادی جلب کند، اما در بررسی تخصصی VRM باید فراتر از اعداد تبلیغاتی حرکت کرد. تعداد فاز تنها یک بخش از داستان است و کیفیت کنترلر PWM، نوع Power Stage، توان تحمل جریان، طراحی PCB، کیفیت خازن‌ها و سیستم خنک‌کننده مدار تغذیه نقش بسیار مهم‌تری دارند.

تحلیل طراحی VRM؛ چرا Z890 Taichi برای Core Ultra 9 آماده است؟

پردازنده‌های رده بالای نسل جدید اینتل در شرایط پردازشی سنگین می‌توانند فشار قابل توجهی به مدار تغذیه وارد کنند. اجرای رندرهای طولانی، کامپایل پروژه‌های بزرگ، پردازش‌های هوش مصنوعی یا تست‌های استرس باعث می‌شود VRM برای مدت طولانی در شرایط بار بالا فعالیت کند.

در چنین شرایطی، یک VRM ضعیف معمولاً با افزایش دما، کاهش راندمان، افت ولتاژ یا حتی کاهش فرکانس پردازنده برای کنترل حرارت مواجه می‌شود.

ASRock در Z890 Taichi تلاش کرده این مشکل را با استفاده از طراحی چندمرحله‌ای قدرتمند، استفاده از قطعات با راندمان بالا و هیت‌سینک‌های بزرگ VRM کنترل کند.

استفاده از Power Stageهای 110 آمپری برای بخش پردازنده نشان می‌دهد این مادربرد برای پردازنده‌های رده بالای Core Ultra طراحی شده و محدودیت اصلی آن در اکثر سناریوها توانایی VRM نخواهد بود، بلکه بیشتر محدودیت‌ها به خود پردازنده، سیستم خنک‌کننده و تنظیمات توان مربوط می‌شوند.

تفاوت VRM واقعی با اعداد تبلیغاتی

در سال‌های اخیر بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده مادربرد روی تعداد فازهای بالا مانور می‌دهند، اما یک بررسی دقیق باید مشخص کند که این اعداد واقعاً چه معنایی دارند.

یک VRM حرفه‌ای باید بتواند:

• جریان پایدار و تمیز به پردازنده ارسال کند
• افت ولتاژ را در بارهای سنگین کنترل کند
• دمای مناسبی در استفاده طولانی داشته باشد
• بدون نوسان شدید، فرکانس پردازنده را حفظ کند

به همین دلیل در بررسی مادربردهایی مانند Z890 Taichi، بررسی رفتار واقعی زیر بار اهمیت بیشتری از عدد فازها دارد.

این مادربرد از نظر طراحی VRM در دسته محصولات حرفه‌ای قرار می‌گیرد و برای کاربرانی که قصد استفاده از پردازنده‌های قدرتمند Core Ultra 7 و Core Ultra 9 را دارند، محدودیت خاصی ایجاد نخواهد کرد.

تست پردازنده و عملکرد کلی سیستم

اولین بخش بررسی مربوط به عملکرد پردازنده است. مادربردهای رده بالا باید بتوانند بدون ایجاد محدودیت در توان پردازنده، شرایط مناسبی برای حفظ فرکانس و عملکرد پایدار فراهم کنند.

در این بخش، عملکرد پردازنده در تست‌های چند هسته‌ای و تک هسته‌ای بررسی شده است تا مشخص شود مدار تغذیه و تنظیمات مادربرد چه تأثیری روی خروجی نهایی سیستم دارند.

ASRock Z890 Taichi به دلیل استفاده از VRM قدرتمند، در پردازش‌های طولانی قادر است توان مورد نیاز پردازنده را به شکل پایدار تأمین کند و از افت عملکرد ناشی از محدودیت توان جلوگیری کند.

بررسی دمای VRM در بار سنگین

دمای VRM یکی از مهم‌ترین معیارها برای ارزیابی کیفیت واقعی یک مادربرد است. یک مدار تغذیه قدرتمند اگر نتواند گرمای تولید شده را مدیریت کند، در استفاده طولانی دچار افت راندمان خواهد شد. در تست حرارتی ASRock Z890 Taichi، عملکرد هیت‌سینک‌های مدار تغذیه، انتقال حرارت و توانایی مادربرد در کنترل دما بررسی شده است.

نتایج این بخش اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان می‌دهد طراحی VRM این مادربرد فقط روی کاغذ قدرتمند نیست و در شرایط واقعی نیز می‌تواند از پردازنده‌های رده بالا پشتیبانی کند.

نتیجه تست‌ها؛ آیا ASRock Z890 Taichi یک مادربرد واقعی پرچمدار است؟

نتایج تست‌هایی که در رسانه تخصصی بنچیمو ثبت کردیم نشان می‌دهد که ASRock Z890 Taichi تنها یک مادربرد مجهز به مشخصات تبلیغاتی نیست. ترکیب مدار تغذیه قدرتمند، طراحی PCB حرفه‌ای، پشتیبانی از حافظه‌های سریع و سیستم خنک‌کننده مناسب باعث شده این مدل در دسته مادربردهای رده بالا قرار بگیرد.

البته قیمت بالای این مادربرد باعث می‌شود انتخاب آن برای تمام کاربران منطقی نباشد. این محصول بیشتر برای کسانی طراحی شده که قصد ساخت یک سیستم حرفه‌ای با پردازنده‌های قدرتمند، حافظه سریع و تجهیزات نسل جدید را دارند.