با عرضه AMD FSR 4.1، برای کارتهای قدیمیتر تیم قرمز، کیفیت ارتقای تصویر (Upscaling) نسبت به نسل قبل به شکل محسوسی افزایش یافته است، اما این پیشرفت یک هزینه نیز دارد؛ نیاز به توان پردازشی بیشتر. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که برخلاف FSR 3.1، نسخه 4.1 به دلیل استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، فشار بیشتری به سختافزار وارد میکند و همین موضوع باعث شده کارتهای گرافیک مبتنی بر معماری RDNA 3 عملکرد ضعیفتری نسبت به RDNA 4 داشته باشند. با تحلیل بنچیمو همراه باشید.
چرا FSR 4.1 روی RDNA 3 کندتر است؟
برخلاف FSR 3.1 که از الگوریتمهای سنتی برای Upscaling استفاده میکرد، FSR 4.1 مبتنی بر شبکههای عصبی و هوش مصنوعی است. اجرای این مدلها به واحدهای پردازشی مخصوص AI وابسته است.
کارتهای گرافیک RDNA 3 مانند Radeon RX 7900 XTX، RX 7800 XT و RX 7600 اگرچه از محاسبات INT8 پشتیبانی میکنند، اما فاقد شتاب سختافزاری FP8 هستند؛ قابلیتی که AMD در معماری RDNA 4 و کارتهایی مانند Radeon RX 9070 XT اضافه کرده است.
در نتیجه، RDNA 3 میتواند FSR 4.1 را اجرا کند، اما برای انجام همان پردازشها باید مسیر پردازشی کمبازدهتری را طی کند که در نهایت باعث کاهش عملکرد نسبت به RDNA 4 میشود.
عملکرد RX 7900 XTX در FSR 4.1
در تستهای انجامشده با وضوح 4K (Ultra HD) و میانگین بازی های زیر:
- Assassin’s Creed Shadows
- Cyberpunk 2077
- Death Stranding 2
- Resident Evil Requiem
- The Last of Us Part II
| RX 7900 XTX | میانگین فریم |
|---|---|
| Native | 33.9 |
| FSR 4.1 Quality | 48.8 |
| FSR 3.1 Quality | 53.8 |
| FSR 4.1 Performance | 61.5 |
| FSR 3.1 Performance | 70.8 |
| RX 9070 XT | میانگین فریم |
|---|---|
| Native | 35.7 |
| FSR 4.1 Quality | 54.0 |
| FSR 4.1 Performance | 69.2 |
نتایج نشان میدهد:
- FSR 4.1 در حالت Quality حدود 40 درصد افزایش عملکرد ایجاد میکند.
- همین عدد در FSR 3.1 به 57 درصد میرسد.
- در حالت Performance نیز افزایش عملکرد FSR 4.1 برابر 73 درصد است، در حالی که FSR 3.1 به 103 درصد میرسد.
در مجموع، FSR 4.1 روی RX 7900 XTX حدود 11 تا 14 درصد کندتر از FSR 3.1 اجرا میشود.
چرا RX 9070 XT سریعتر است؟
جالبترین بخش آزمایشها مقایسه مستقیم RX 7900 XTX با RX 9070 XT است.
در رزولوشن Native هر دو کارت تقریباً عملکرد برابری دارند، اما به محض فعال شدن FSR 4.1 شرایط تغییر میکند.
- در حالت Quality، RX 9070 XT حدود 7 درصد سریعتر از RX 7900 XTX است.
- در حالت Performance این اختلاف به 10 درصد میرسد.
دلیل این موضوع قدرت خام بیشتر RX 9070 XT نیست؛ بلکه وجود واحدهای اختصاصی Matrix Accelerator با پشتیبانی از FP8 در معماری RDNA 4 است که اجرای مدلهای هوش مصنوعی FSR 4.1 را بسیار بهینهتر انجام میدهد.

عملکرد RX 7800 XT در WQHD
در رزولوشن 1440p (WQHD) نیز روند مشابهی مشاهده میشود، اگرچه اختلاف عملکرد کمتر است.
RX 7800 XT میانگین فریم Native 37.7 FSR 4.1 Quality 49.8 FSR 3.1 Quality 53.6 FSR 4.1 Performance 60.4 FSR 3.1 Performance 66.6
در این کارت:
- FSR 4.1 در حالت Quality حدود 31 درصد افزایش عملکرد ایجاد میکند.
- در حالت Performance این افزایش به 55 درصد میرسد.
اما FSR 3.1 همچنان سریعتر است و به ترتیب 41 درصد و 71 درصد افزایش عملکرد ارائه میدهد.
بنابراین روی RX 7800 XT نیز FSR 4.1 حدود 7 تا 9 درصد کندتر از FSR 3.1 است.
عملکرد RX 7600
روی کارت اقتصادی RX 7600 در رزولوشن FHD نیز نتایج تقریباً مشابه هستند.
RX 7600 میانگین فریم Native 26.4 FSR 4.1 Quality 35.7 FSR 3.1 Quality 38.0 FSR 4.1 Performance 43.3 FSR 3.1 Performance 47.1
در رزولوشن Full HD:
- FSR 4.1 Quality حدود 33 درصد افزایش FPS ایجاد میکند.
- FSR 4.1 Performance حدود 58 درصد افزایش عملکرد دارد.
در مقابل، FSR 3.1 همچنان سریعتر عمل کرده و به ترتیب 43 درصد و 74 درصد افزایش FPS ارائه میدهد.
به عبارت دیگر، روی RX 7600 نیز اجرای FSR 4.1 نسبت به FSR 3.1 حدود 7 تا 9 درصد افت عملکرد به همراه دارد.
جمعبندی
نتایج این بررسی نشان میدهد که FSR 4.1 کیفیت تصویر بالاتری نسبت به FSR 3.1 ارائه میدهد، اما برای رسیدن به این کیفیت از مدلهای هوش مصنوعی استفاده میکند که به توان پردازشی بیشتری نیاز دارند.
همین موضوع باعث شده کارتهای مبتنی بر RDNA 3 هنگام اجرای FSR 4.1 نسبت به FSR 3.1 بین 7 تا 14 درصد افت عملکرد داشته باشند. در مقابل، کارتهای RDNA 4 به لطف پشتیبانی سختافزاری از FP8 و واحدهای اختصاصی AI، این پردازش را بسیار سریعتر انجام میدهند و حتی در برخی سناریوها موفق میشوند از کارت پرچمدار نسل قبل یعنی RX 7900 XTX نیز پیشی بگیرند.
به طور خلاصه، FSR 4.1 بیش از آنکه به قدرت خام GPU وابسته باشد، به معماری و قابلیتهای اختصاصی پردازش هوش مصنوعی وابسته است؛ موضوعی که اهمیت تغییرات RDNA 4 را بیش از پیش نشان میدهد.