وابستگی به پلتفرمهای دیجیتال برای ارتباطات اجتماعی و سرگرمی روز به روز در حال افزایش است. این روند صعودی مشکلاتی را به همراه دارد. مثلاً اعتیاد به اسکرول کردن، به ویژه در میان کاربران جوان معضل بزرگی هست. در کنار این مورد، آزاد و اذیتهای اینترنتی هم دردسرساز شدهاند.
در میان اپلیکیشنهای پرکاربرد، به نظر میرسد فیسبوک بدترین وضعیت را از نظر آزار و اذیت آنلاین دارد. طبق یک نظرسنجی جهانی که توسط فعالان اجتماعی انجام شده، موارد متعددی از آزار کاربران در این پلتفرم گزارش شده است.
نهادهای نظارتی و فعالان حقوقی در سراسر جهان تلاش دارند تا آگاهی عمومی را درباره پیامدهای منفی شبکههای اجتماعی و مشکلات زیرساختی آنها افزایش دهند. اخیراً شرکت متا (مالک فیسبوک، اینستاگرام و واتساپ) بیشتر از قبل زیر ذرهبین قرار گرفته، چراکه کاربران این پلتفرمها بهویژه با مزاحمتها و آزارهای آنلاین مواجهاند.
بر اساس نظرسنجی سازمان «گلوبال ویتنس» که در زمینه خشونت علیه مدافعان محیطزیست هم فعالیت دارد، حدود 90 درصد از افراد شرکتکننده در نظرسنجی گفتهاند که به دلیل فعالیتهای مدنی یا محیطزیستیشان، در پلتفرمهای متا مورد آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
از میان شبکههای اجتماعی مورد بررسی، فیسبوک بدترین رتبه را در زمینه سواستفاده و خشونت آنلاین کسب کرده و پس از آن، ایکس (توییتر سابق)، واتساپ و اینستاگرام قرار دارند. این آزارها اغلب مربوط به فعالان حقوق بشر میشود که پیامهای تهدیدآمیز حتی در حد تهدید به مرگ دریافت میکنند. معمولاً زبان تحقیرآمیز برای ساکت کردن افراد استفاده میشود و اطلاعات نادرست برای بدنام کردن آنها منتشر میشود.
سازمان گلوبال ویتنس همراه با سایر فعالان، این نگرانیها را به متا منتقل کرده و از این شرکت و دیگر غولهای فناوری خواستهاند که اقدامات جدیتری برای مقابله با این پدیده انجام دهند.
وضعیت زمانی نگرانکنندهتر میشود که متوجه میشویم آزارهای دیجیتال اغلب با تهدیدهای واقعی در زندگی روزمره همراه هستند. این نظرسنجی نشان داد که بیش از 70 درصد شرکتکنندگان آزارهایی که در فضای مجازی تجربه کردهاند، باعث تهدیدهای واقعی در دنیای بیرون شده است. نظرسنجی گلوبال ویتنس بین نوامبر 2024 تا مارس 2025 و از میان حدود 200 فعال حوزه زمین و محیطزیست انجام شد. نتایج نگرانکننده بودند: بیش از 50 درصد شرکتکنندگان در فیسبوک، حدود 36 درصد در واتساپ و حدود 20 درصد در اینستاگرام مورد آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
شبکههای اجتماعی باید ابزار ارتباطی باشند، اما متأسفانه به ابزاری برای ترساندن افراد و جلوگیری از بیان نگرانیهایشان تبدیل شدهاند.
سازمان گلوبال ویتنس از شرکتهای فعال در حوزه شبکههای اجتماعی میخواهد تا با وضع مقررات روشن، نظارت بر محتوا و بررسی منظم کارایی سیستمهایشان، گامهای موثرتری برای مقابله با این معضل بردارند. همچنین، فعالان به نقش الگوریتمهای پلتفرمها در تشدید این مشکل اشاره کردهاند و خواستار اصلاحات جدی برای جلوگیری از سواستفاده گسترده در این فضا شدهاند.
ما اینجا در رسانه خبری بنچیمو آخرین اخبار مرتبط با تکنولوژی را پوشش میدهیم، پس حتماً با ما همراه باشید. به نظر شما کدام یک از شبکههای اجتماعی مخربتر است؟ نظراتتان را با ما به اشتراک بگذارید.




